W medycynie sportowej nadciśnienie tętnicze powoduje wiele przeciwwskazań do uprawiania ćwiczeń rekreacyjnych, treningu sportowego i udziału w zawodach. W Polsce jest około 7 mln osób z tym schorzeniem.

O problemach osoby uprawiające sport lub rekreacje dowiadują się w czasie kontrolnych badań z podwyższonych wartości RR. Osoby takie najczęściej nie czują się chore i chcą pozostać aktywne, dlatego inne są zalecenia dla pacjętów z ciśnieniem tętniczym wysokim prawidłowym, inne ze stopniem lekkim i umiarkowanym.

Najpoważniejsze ograniczenia dotyczą pacjentów z powikłaniami narządowymi.

Nadciśnieniu towarzyszą zaburzenia metaboliczne, niedokrwienie serca, ryzyko zbytniego wzrostu ciśnienia tętniczego podczas wysiłku fizycznego i związane z tym zagrożenie udarem mózgu lub zawałem serca.

Przy leczeniu bez użycia środków farmakologicznych zaleca się umiarkowane ale systematyczne ćwiczenia aerobowe, wyklucza lub ogranicza siłowe, zwłaszcza izometryczne, również wysiłek w trudnych warunkach atmosferycznych, przy bardzo niskich i bardzo wysokich temperaturach (należy zrezygnować z sauny).

Nie należy ryzykować niekontrolowanego i intensywnego wysiłku związanego ze współzawodnictwem. Lekarz powinien przeprowadzić testy na bieżni i inne badania wysiłkowe, sprawdzając zachowanie RR.

Nie wyklucza z aktywności ruchowej, wręcz przeciwnie, właściwie dostosowana do stanu zdrowia (indywidualny zestaw ćwiczeń, badania kontrolne, dieta wykluczająca sól, unikanie alkoholu podnoszącego ciśnienie) pozwala na utrzymanie dobrej kondycji.

Siedzący tryb życia prowadzi do przewlekłych chorób układu sercowo-naczyniowego i metabolicznego. Nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość serca, zaburzenia gospodarki węglowodanowej itp. Otyłość traktuje się w tym wypadku jako przewlekłą chorobę, źle wpływającą na większość funkcji życiowych, ograniczającą sprawność fizyczną i niosącą ze sobą ryzyko powikłań jak cukrzyca, dna czy zwyrodnienie stawów.

Aby określić bezpieczny poziom ćwiczeń i wysiłku fizycznego dla chorych lekarz sportowy musi wykonać takie badania jak: EKG spoczynkowe i wysiłkowe, echokardiogram, terenowe testy wydolności fizycznej. W ten sposób może sprecyzować ewentualne przeciwwskazania przy uwzględnieniu wszystkich schorzeń i stanów pourazowych.

Nowoczesna medycyna

Medycyna jest jedną z najbardziej i najszybciej rozwijających się gałęzi przemysłu. Instrumenty medyczne są na bardzo zaawansowanym poziomie. Wykorzystują one najnowocześniejsze technologie, które często mają zastosowanie w projektach statków kosmicznych lub innych futurystycznych maszyn. Celem nowoczesnej medycyny jest zmniejszyć ból związany z leczeniem pacjenta oraz skrócenie okresu samego leczenia. Operacje przeprowadzane przy użyciu nowoczesnych laserów, które nie nacinają ludzkiej skóry, tylko za pomocą promieniowania likwidują ognisko zapalne jest sposobem, który dla niejednego pacjenta okazuje się zbawiennym. Protezy i implanty zastępujące ludzkie części ciała są tak skonstruowane, że z powodzeniem mogą konkurować ze swoimi naturalnymi odpowiednikami. Dzięki takim wynalazkom ludzie bez rąk nie muszą być skazani na wieczną pomoc innych osób. Potrafią sami funkcjonować i bez problemów wykonywać wszystkie czynności, które be protez byłyby po prostu niemożliwe lub bardzo mocno utrudnione.

Medyk

Medyk to dawna nazwa lekarza, czyli osoby, która jest specjalistą w medycynie. Medyk był zawodem o bardzo wysokim prestiżu i poważaniu wśród społeczeństwa. Kiedy z człowiekiem działo się coś niedobrego, wysyłano po medyka konie z powozem i sprowadzano go na miejsce. Medyk przychodził ze swoją torbą medyczną w której miał najpotrzebniejsze narzędzia, takie jak choćby lekarskie słuchawki do przykładania do pleców i piersi. Medyk był częstym gościem u ludzi bogatych. Biedna warstwa ludności nie miała pieniędzy, żeby móc zapłacić medykowi za wizytę. Niestety z tej przyczyny wśród najbiedniejszej warstwy ludności dochodziło do wielu zgonów spowodowanych brakiem leczenia. Dziś jest inaczej, medyk, czyli lekarz jest dostępny dla każdego, choć z drugiej strony prywatne przychodnie również wymagają zasobnego portfela. W publicznych placówkach trzeba stać w długich kolejkach i czekać czasem na wizytę u lekarza nawet parę dni. Zawód medyka ciągle się rozwija ze względu na postępujące choroby i chęć zaradzenia im.

Czasami zdarza się, że z bardzo błahego powodu spowodujemy u siebie uraz. Jeśli jest to na przykład drobna rana spowodowana przy tarciu ziemniaków na placki, to raczej nie ma się czym przejmować, trzeba po prostu przemyć, zdezynfekować, a następnie założyć opatrunek. Są natomiast urazy bardzo zdradliwe, zwykle dotyczą różnych zwichnięć, skręceń i pęknięć. Kiedy na przykład niefortunnie uderzymy stopą o mebel i coś zaboli, może się wydawać, że nic się nie stało. Jeśli jednak ból się utrzymuje, albo odczuwa się, go przy dotknięciu, trzeba się udać do lekarza, który prawdopodobnie zleci prześwietlenie. Może się okazać, że to nic poważnego, ale może też wyjść uszkodzenie, które nie leczone spowoduje w przyszłości większe problemy. Dlatego nie można takich spraw lekceważyć, w końcu jak się pójdzie od razu, to może wymagać tylko bandaża i podstawowych medykamentów, a gdy się sprawę zlekceważy konieczna może być nawet operacja. Nie warto ryzykować, lepiej zrobić niepotrzebne prześwietlenie, niż nabawić się poważanych kłopotów zdrowotnych.

Są takie schorzenia i dolegliwości z powodu których nie potrzebujemy od razu interwencji lekarza. Z grubsza wiemy, co trzeba zrobić. Tak jest między innymi w przypadku przeziębień, łagodnych zatruć pokarmowych czy niestrawności. Wówczas to, co mamy w naszej domowej apteczce w zupełności powinno nam wystarczyć. Rzecz jasna, o ile ta nasza apteczka jest wyposażona w podstawowe leki. Powinno się w niej znaleźć kilka pozycji obowiązkowych. Po pierwsze opatrunki i jakiś środek do dezynfekcji. W końcu drobne skaleczenia zdarzają się od czasu do czasu. Poza tym koniecznie trzeba mieć środki przeciwbólowe, przeciwzapalne i rozkurczowe. Dodatkowo też leki związane z dolegliwościami układu trawiennego. Obowiązkowe są krople żołądkowe oraz środki przeciw biegunce. Koniecznie też należy mieć coś przeciw przeziębieniu. Nie zaszkodzi też mieć w apteczce łagodnych środków uspokajających. Reszta wyposażenia zależy od indywidualnych preferencji i potrzeb domowników. Może się więc też przydać coś na alergię, glukoza czy na przykład krople podnoszące ciśnienie.

Przestrzegaj zasad dobrego żywienia

Od starożytności wiadomo, że pożywienie może mieć zarówno leczniczy, jak i szkodliwy wpływ na nasze zdrowie.

Najczęstsze nieprawidłowości żywieniowe to:
- nadmiar dostarczanych z pożywieniem kalorii w stosunku do wydatkowanej energii,
- przyzwyczajenie do diety bogatej w tzw. tłuszcze nasycone.
Sprzyja to produkcji cholesterolu w wątrobie i przewadze cholesterolu “złego” (cholesterol LDL) nad “ochronnym” (cholesterol HDL) i przyczynia się do postępu zmian miażdżycowych. Jeśli to wskazane, stosuj model żywienia z ograniczeniem ilości tłuszczów nasyconych, występujących głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego (tzw. dieta hipolipemiczna). Zdrowe żywienie opiera się na spożywaniu różnorodnych produktów.
- Ograniczaj spożywanie tłuszczów zwierzęcych i produktów obfitych w nasycone kwasy tłuszczowe. Zastępuj tłuszcze zwierzęce olejami roślinnymi. Zmniejsz całkowitą ilość spożywanego tłuszczu, Szczególne znaczenie w zapobieganiu chorobie wieńcowej odgrywa cholesterol i nasycone kwasy tłuszczowe.
- Ryby, zwłaszcza morskie, oraz chudy drób są o wiele zdrowszym źródłem białka niż mięso. Zastępuj tradycyjnie spożywane w naszym kraju w dużych ilościach mięso, zwłaszcza wieprzowe – rybami, drobiem, dziczyzną lub nasionami roślin strączkowych (fasola, bób, soja, soczewica).
- Jedz dużo warzyw i owoców – są one bogate w witaminy, składniki mineralne oraz błonnik pokarmowy. Szczególnie korzystne w profilaktyce miażdżycy są witamina C, E i beta karoten. Witaminy obficie występujące w warzywach i owocach chronią przed utlenianiem, mają działanie przeciwmiażdżycowe. Natomiast błonnik reguluje pracę przewodu pokarmowego, zapobiega zaparciom, a także sprzyja usuwaniu cholesterolu z organizmu.
- Codziennie jedz ciemne pieczywo. Zawiera ono wiele korzystnych składników, takich jak: tiamina, niacyna, magnez, żelazo, cynk i błonnik pokarmowy (więcej niż pieczywo białe). Reguluje też pracę przewodu pokarmowego, zapobiega zaparciom, daje poczucie sytości i ułatwia utrzymanie należnej masy ciała.
- Z umiarem korzystaj z cukru i słodyczy. Sprzyjają one łatwemu przybieraniu na wadze oraz podwyższeniu poziomu trójglicerydów we krwi.
- Przy przyrządzaniu posiłków używaj jak najmniej soli kuchennej. Sód zawarty w soli sprzyja nadciśnieniu tętniczemu. Zastępuj sól przyprawami ziołowymi.
- Ogranicz spożywanie alkoholu. Rozsądnie jest zachować umiar lub w ogóle zrezygnować z jego picia. Alkohol jest bogatym źródłem energii, może być przyczyną znacznego wzrostu stężenia trójglicerydów we krwi.

Uprawiaj wysiłek fizyczny regularnie

Regularny wysiłek fizyczny jest jednym z podstawowych elementów warunkujących zdrowie i dobre samopoczucie. Wskazane jest uprawianie regularnego, dość intensywnego wysiłku fizycznego (wywołującego uczucie zmęczenia), co najmniej 3 razy w tygodniu przez 30 minut. Ogromnie pożyteczne jest stosowanie metod aktywnego wypoczynku. Dobrze jest korzystać z roweru, mieć czas na długie wycieczki lub spacery. Na co dzień zamiast jeździć windą – można chodzić po schodach, a przy każdej okazji zostawiać samochód w garażu i wybierać szybki spacer. Wysiłek fizyczny powoduje wzrost wartości cholesterolu HDL i także w ten sposób przeciwdziała rozwojowi zmian miażdżycowych w tętnicach. Wybór aktywności fizycznej to nie to samo, co rozpoczęcie treningów czy programu ćwiczeń. Nikt nie będzie kontynuował wysiłku fizycznego, jeżeli nie będzie on sprawiał przyjemności. Jeżeli np. nie podoba Ci się taniec, spróbuj grać w pitkę nożną lub jeździć na rowerze. Podobnie, jeżeli w bieganiu przeszkadzają Ci dolegliwości, np. bóle kolan – spaceruj, pływaj lub też uprawiaj ogródek. Uprawianie wysiłku fizycznego ma sprawiać Ci przyjemność. Spróbuj namówić przyjaciół lub członków rodziny do wspólnego wykonywania ćwiczeń fizycznych. Dzięki temu będziesz miał większą motywację eto uprawiania sportu i będziesz mógł więcej czasu spędzać z bliskimi Ci osobami. Wybór bycia aktywnym codziennie daje Ci szansę osiągnąć cel. Idź pieszo do pracy. Wchodź po schodach, zrezygnuj z windy, myj samodzielnie samochód. Dzięki temu będziesz silniejszy i spalisz kalorie, nawet o tym nie myśląc.